Heatstroke : భానుడు భగభగలాడుతున్నాడు. వేసవి కాలం ప్రారంభం కావడంతోనే ఉష్ణోగ్రతలు రికార్డు స్థాయికి చేరుకుంటున్నాయి. ఈ క్రమంలోనే మనం తరచుగా వినే మాట ‘వడదెబ్బ’ (Heatstroke). చాలామంది దీనిని సాధారణ ఎండ వల్ల వచ్చే అలసటగా భావించి తేలికగా తీసుకుంటారు. కానీ వైద్య నిపుణుల హెచ్చరిక ప్రకారం, వడదెబ్బ అనేది ఒక తీవ్రమైన ‘మెడికల్ ఎమర్జెన్సీ’. సరైన సమయంలో గుర్తించి చికిత్స అందించకపోతే ఇది ప్రాణాంతకంగా మారడమే కాకుండా, మెదడు, గుండె, కిడ్నీలు వంటి కీలక అవయవాలను శాశ్వతంగా దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉంది. అందుకే వడదెబ్బ ముప్పు నుండి మనల్ని మనం రక్షించుకోవాలంటే దాని ముందస్తు లక్షణాలు , నివారణ మార్గాలపై పూర్తి అవగాహన కలిగి ఉండటం అత్యవసరం.
Also Read : Viral News : సోఫాపై మొసలి ‘చిల్’.. రెస్టారెంట్లో 12 అడుగుల గెస్ట్తో షాక్.!
వడదెబ్బ అంటే ఏమిటి? (Heatstroke) శరీరంలో ఏం జరుగుతుంది?
సాధారణంగా మన శరీరం చెమట ద్వారా తన ఉష్ణోగ్రతను క్రమబద్ధీకరించుకుంటుంది. అయితే, తీవ్రమైన ఎండలో ఎక్కువ సేపు ఉన్నప్పుడు లేదా శారీరక శ్రమ చేసినప్పుడు శరీరంలోని ఉష్ణ నియంత్రణ వ్యవస్థ విఫలమవుతుంది. ఫలితంగా శరీర ఉష్ణోగ్రత వేగంగా పెరిగి 104°F (40°C) దాటిపోతుంది. ఈ పరిస్థితిని వైద్య పరిభాషలో ‘హీట్ స్ట్రోక్’ అంటారు. ఈ స్థితిలో శరీరం తనను తాను చల్లబరుచుకునే సామర్థ్యాన్ని కోల్పోతుంది.
ముందస్తు లక్షణాలను (Heatstroke) గుర్తించడం ఎలా?
వడదెబ్బ ఒక్కసారిగా రాదు, శరీరం ముందుగానే కొన్ని సంకేతాలను ఇస్తుంది. వాటిని సకాలంలో గుర్తిస్తే ప్రమాదాన్ని నివారించవచ్చు.
అధిక ఉష్ణోగ్రత – చెమట లేకపోవడం: వడదెబ్బ తగిలిన వ్యక్తి శరీరం నిప్పులా కాలుతుంది. కానీ విచిత్రంగా వారికి అస్సలు చెమట పట్టదు. చర్మం ఎర్రగా మారి, పొడిగా తయారవుతుంది.
తీవ్రమైన తలనొప్పి: ఎండలో ఉన్నప్పుడు తల విపరీతంగా కొట్టుకుంటున్నట్లు అనిపించడం లేదా మైకము కమ్మడం మొదటి సంకేతం.
వాంతులు , వికారం: కడుపులో తిప్పినట్లు ఉండటం, వాంతులు కావడం లేదా వికారం కలగడం జరుగుతుంది.
మానసిక స్థితిలో మార్పు: గందరగోళానికి గురవ్వడం (Confusion), మాట తడబడటం, చిరాకు, , వింతగా ప్రవర్తించడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.
శ్వాస , నాడి: గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం (Rapid pulse) , శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది కలగడం వంటివి సంభవిస్తాయి.
మూర్ఛ లేదా స్పృహ తప్పడం: పరిస్థితి విషమిస్తే వ్యక్తి స్పృహ కోల్పోవచ్చు లేదా మూర్ఛ రావచ్చు.
Read Also : Drishti Dosham : దృష్టి దోషం ఉన్నట్లు గుర్తించడం ఎలా? పాటించవలసిన అద్భుతమైన పరిహారాలు..!
వడదెబ్బ తగిలితే చేయాల్సిన తక్షణ చికిత్స (First Aid):
ఎవరైనా వడదెబ్బకు గురైనట్లు మీరు గమనిస్తే, అంబులెన్స్ వచ్చేలోపు కింది చర్యలు చేపట్టాలి:
చల్లని ప్రదేశానికి చేర్చాలి: బాధితుడిని వెంటనే నీడ ఉన్న చోటికి లేదా ఏసీ గదిలోకి మార్చాలి.
శరీరాన్ని చల్లబరచాలి: శరీరంపై ఉన్న అదనపు దుస్తులను తొలగించాలి. చల్లని నీటితో తడిపిన గుడ్డతో ఒళ్ళంతా తుడవాలి. ఐస్ ప్యాక్లు అందుబాటులో ఉంటే వాటిని మెడ, చంకలు, , గజ్జల భాగంలో ఉంచాలి. దీనివల్ల రక్త ఉష్ణోగ్రత త్వరగా తగ్గుతుంది.
ద్రవ పదార్థాలు: బాధితుడు స్పృహలో ఉంటేనే చల్లని నీరు లేదా ఓఆర్ఎస్ (ORS) తాగించాలి. స్పృహలో లేని వారికి ఏమీ తినిపించకూడదు, తాగించకూడదు.
జాగ్రత్తలే శ్రీరామరక్ష:
వేసవిలో వడదెబ్బ తగలకుండా ఉండాలంటే కొన్ని జీవనశైలి మార్పులు చేసుకోవాలి. మధ్యాహ్నం 12 గంటల నుండి సాయంత్రం 4 గంటల వరకు ఎండలో తిరగడం మానుకోవాలి. బయటకు వెళ్లాల్సి వస్తే వదులుగా ఉండే కాటన్ దుస్తులు ధరించాలి. గొడుగు, టోపీ , సన్ గ్లాసెస్ వాడాలి. అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా, దాహం వేయకపోయినా గంట గంటకూ నీళ్లు తాగుతూ ఉండాలి. మజ్జిగ, కొబ్బరి నీళ్లు, నిమ్మరసం వంటి పానీయాలు శరీరంలో ఎలక్ట్రోలైట్స్ సమతుల్యతను కాపాడతాయి. గుర్తుంచుకోండి, ఆరోగ్యం పట్ల చూపే చిన్నపాటి శ్రద్ధే మిమ్మల్ని పెద్ద ప్రమాదాల నుండి కాపాడుతుంది.
