Nosebleed : వేసవి కాలం ప్రారంభం కాగానే భానుడి ప్రతాపం వల్ల అనేక ఆరోగ్య సమస్యలు చుట్టుముడుతుంటాయి. పెరిగే ఉష్ణోగ్రతలు కేవలం చెమట, అలసటనే కాకుండా శరీరంలో అంతర్గత అసమతుల్యతలకు కూడా దారితీస్తాయి. ఈ క్రమంలో చాలా మంది ఎదుర్కొనే ప్రధానమైన , కంగారు పెట్టే సమస్య ముక్కు నుండి రక్తం కారడం (Nosebleed/Epistaxis). దీనిని వైద్య పరిభాషలో ఎపిస్టాక్సిస్ అని పిలుస్తారు. ముఖ్యంగా ఎండలు మండుతున్న సమయంలో ఇది సంభవించినప్పుడు నిర్లక్ష్యం చేయడం ఏమాత్రం సరికాదని వైద్యులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ముక్కు నుండి రక్తం కారడానికి (Nosebleed) ప్రధాన కారణాలు
వేసవి కాలంలో వాతావరణం పొడిగా ఉండటమే ఈ సమస్యకు ప్రాథమిక కారణం. నిపుణుల విశ్లేషణ ప్రకారం ముక్కు లోపలి భాగంలో ఉండే శ్లేష్మ పొర అత్యంత (Nosebleed) సున్నితంగా ఉంటుంది. తీవ్రమైన ఎండలు , పొడి గాలి ముక్కులోని సున్నితమైన పొరను ఆరబెట్టేస్తాయి. దీనివల్ల ఆ పొరలో పగుళ్లు ఏర్పడి, లోపల ఉండే రక్తనాళాలు బలహీనపడి రక్తం కారుతుంది.
అంతేకాకుండా.. శరీరంలో తగినంత నీరు లేకపోవడం వల్ల రక్తనాళాలు వాటి స్థితిస్థాపకతను కోల్పోతాయి, ఇది కూడా రక్తస్రావానికి దారితీస్తుంది. ఇంకా.. అలర్జీలు, తీవ్రంగా ముక్కును తుడుచుకోవడం, ముక్కులో వేళ్లు పెట్టడం లేదా అనుకోకుండా తగిలే గాయాలు ఈ సమస్యను మరింత తీవ్రం చేస్తాయి.
Read Also : Bajaj Chetak C2501 : మధ్యతరగతి కలల వాహనం.. బడ్జెట్ ధరలో ప్రీమియం ఎలక్ట్రిక్ స్కూటర్..!
గుర్తించాల్సిన (Nosebleed) లక్షణాలు
అకస్మాత్తుగా రక్తం కారడం దీని ప్రధాన లక్షణం అయినప్పటికీ, అంతకుముందే శరీరం కొన్ని సంకేతాలను ఇస్తుంది. ముక్కు లోపల విపరీతంగా పొడిబారినట్లు అనిపించడం, (Nosebleed) వాపు రావడం లేదా దురదగా ఉండటం వంటివి గమనించాలి. కొంతమందిలో రక్తస్రావం జరగడానికి ముందు తీవ్రమైన తలనొప్పి లేదా కళ్ళు తిరగడం వంటి లక్షణాలు కూడా కనిపించవచ్చు.
అకస్మాత్తుగా రక్తం కారితే వెంటనే చేయాల్సిన పనులు
ముందుకు వంగడం: వెంటనే ఒక చోట స్థిరంగా కూర్చుని, మీ తలను కొద్దిగా ముందుకు వంచండి. ఇలా చేయడం వల్ల రక్తం బయటకు వస్తుంది.
తలను వెనక్కి వంచకండి: తల వెనక్కి వంచితే రక్తం గొంతులోకి లేదా ఊపిరితిత్తుల్లోకి వెళ్లే ప్రమాదం ఉంది, ఇది వాంతులు లేదా ఇతర ఇబ్బందులకు దారితీస్తుంది.
ముక్కును నొక్కడం: మీ ముక్కు మెత్తటి భాగాన్ని (బ్రిడ్జ్ కింద) మెల్లగా నొక్కి పట్టుకోండి. కనీసం 5 నుండి 10 నిమిషాల పాటు అలాగే పట్టుకోవడం వల్ల రక్తనాళాలపై ఒత్తిడి పడి రక్తస్రావం ఆగుతుంది.
ఐస్ ప్యాక్: వీలైతే ముక్కుపై లేదా నుదుటిపై ఐస్ ముక్కలతో కాపడం పెట్టడం వల్ల రక్తనాళాలు సంకోచించి రక్తం త్వరగా ఆగుతుంది.
Read Also : AP SSC Supplementary Exams : ఏపీ పదో తరగతి అడ్వాన్స్డ్ సప్లిమెంటరీ పరీక్షల షెడ్యూల్ విడుదల..
నివారణ మార్గాలు , జాగ్రత్తలు
హైడ్రేషన్: శరీరాన్ని ఎల్లప్పుడూ చల్లగా ఉంచుకోవాలి. రోజుకు కనీసం 3-4 లీటర్ల నీరు త్రాగాలి. నీటితో పాటు మజ్జిగ, నిమ్మరసం, కొబ్బరి నీళ్లు వంటి సహజ ద్రవ పదార్థాలను తీసుకోవడం ఉత్తమం.
ఎండ నుండి రక్షణ: మధ్యాహ్నం వేళల్లో తీవ్రమైన ఎండలో బయటకు వెళ్లకపోవడం మంచిది. ఒకవేళ వెళ్లాల్సి వస్తే తలను కప్పుకునేలా టోపీ లేదా గొడుగు వాడాలి.
ముక్కు సంరక్షణ: ముక్కు లోపల పొడిబారకుండా ఉండటానికి వైద్యుల సలహాతో సెలైన్ నాసల్ డ్రాప్స్ లేదా తేలికపాటి మాయిశ్చరైజర్లు వాడవచ్చు.
ముక్కు నుండి రక్తం కారడం అనేది ఒకసారి జరిగితే సాధారణంగా భావించవచ్చు, కానీ ఇది పదేపదే సంభవిస్తుంటే మాత్రం ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా నిపుణులైన వైద్యుడిని సంప్రదించి పరీక్షలు చేయించుకోవడం అత్యవసరం.
